| I. Giriş: Türk-Alman İlişkileri Çerçevesinde Almanca Eğitim Veren Bir Üniversitenin Gerekliliği
Türk-Alman ilişkileri, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üyelik süreci kapsamında son yıllarda, her zamankinden daha yoğun bir hal almıştır. Almanya bu bağlamda önemli bir role bürünmüş, Türkiye'nin Avrupa'ya uyumu ve işbirliği açısından doğal partneri görünümünü kazanmıştır. Diğer yandan Almanya´da yaşayan 2,7 milyonluk Türk nüfus, bu ülkedeki en kalabalık göçmen grubunu teşkil etmektedir.
Almanya bugün Türkiye'nin en önemli ticari ortağıdır. Hem Almanya'nın dış alımı, hem de Türkiye'nin ihracatı yıllardan beri iki haneli yükseliş oranları göstermektedir. 1997-2004 yılları arasında Türk girişimcilerin Almanya'daki yatırımları 472 milyon Dolar seviyesine ulaşmıştır. Mevcut durumda Federal Almanya'da faaliyet gösteren Türkiye kökenli işletmelerin sayısı 138'dir. Almanya'dan 1000 civarında firma da Türkiye'de temsil edilmektedir. Almanya'daki 64.000 Türkiye kökenli göçmen isveren de iki ülke arasında geniş bir iktisadi köprü meydana getirmektedir.
Tüm bu gelişmeler Türk öğrencilerin Almanya'da olduğu gibi Türkiye'de de Almanca eğitim ihtiyacını doğurmaktadır. Bu eksiklik bu güne dek giderilebilmiş değildir. 12 bini Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti'nde eğitim görmekte olan Almanya'daki 36 bin Türkiye kökenli öğrenciden çok büyük bölümü Almanya'da ortaöğretimini tamamlamış kişilerdir. Bunun yanında Türkiye'de ortaöğrenimini tamamlayarak Almanya'da yüksek öğrenime başlamış olanların oranı yalnızca yaklaşık % 5 düzeyinde kalmaktadır. Bir karşılaştırma yapmak gerekirse, toplamda 130 bin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Türkiye dışındaki 70 ülkede yüksek öğrenim görmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde eğitim gören Türk öğrencilerin sayısı 40 bin'dir. Diğer yandan Türkiye'de Almanca eğitim veren ve bitirildiğinde Almanya'da yüksek öğrenim almaya hak kazanılan liselerin sayısı üçtür. İşçi göçü çerçevesinde Almanya'ya yerleşmiş 2,7 milyon Türkiye kökenli için gelecekte olası kısa süreli veya uzun vadeli geri dönüş göçü dahilinde Almanca Yüksek Öğrenim olanağı dikkate değer bir konudur. Diğer yandan bugün Türkiye'de 2 milyon 800 bin insanımız Almanya'da bir süre çalışmanın ardından ülkeye geri dönmüş bulunmaktadır, bu insanlar kurulacak bir üniversite için önemli bir potansiyel teşkil etmektedir.
1957 yılında imzalanan Kültür Anlaşması'yla iki ülke arasında bilimsel ilişkiler resmiyete kavuşmuştur. Her iki ülke arasındaki üniversiteler arası işbirliklerinin başladığı 1960'lı yıllardan bugüne kadar 100'ün üzerinde resmi anlaşmayla, Türk ve Alman Üniversiteleri bilimsel alandaki işbirliklerini sürdürmektedirler.
Alman biliminin Türkiye'de bıraktığı çok sayıda derin ize ve yoğun ekonomik, siyasi ve toplumsal ilişkilere rağmen, Türkiye'de Almanca eğitim veren bir üniversitenin bulunmayışı ciddi bir eksikliktir.
Türkiye'de bir Alman üniversitesi yalnızca mevcut ilişkileri daha ileri taşımakla kalmayacak, aynı zamanda Türk-Alman bilimsel ilişkilerinin zengin tarihi ile bütünleşecektir.
2. Türkiye'deki Özel Vakıf Üniversitelerinin Bugünkü Durumu
Türkiye'de hali hazırda 24 özel vakıf üniversitesi 80 bin civarında öğrenciye - çoğunlukla İngilizce olmak üzere- eğitim vermektedir. Bir üniversitenin çalışma dili Fransızca'dır. Bugüne dek Türkiye'de bir Alman Üniversitesi kurulamamıştır, yalnızca Marmara Üniver-sitesi'ne bağlı olarak Almanca eğitim veren bir işletme bölümü mevcuttur.
Kurulması planlanan vakıf üniversitesi Türk yüksek okulları arasında kendine kolayca yer bulabilecektir. Eğitim programlarının seçiminde farklı enformasyon dalları anlamlı olacaktır. Mevcut durumda „ekonomik enformasyon“ dalı hiçbir üniversitenin öğretim programında yer almamaktadır, bunun yanında çok tercih edilen bir alan olarak „işletme“ bölümü ilgi görecektir.
3. Kuruluş Hazırlıklarının Gelişimi
3.1. Türkiye'de Almanca Eğitim Verecek Vakıf Üniversitesi Kuruluşu ve Türkiye Araştırmalar Merkezi
Türkiye Araştırmalar Merkezi (TAM) Vakfı, yirmi yılı aşkın süredir gösterdiği faaliyetlerle Türkiye ve Almanya arasındaki akademik değişime eşlik etmektedir. TAM tarafından özümsenen Almanca vakıf üniversitesinin kuruluş projesi Türkiye ile Almanya arasında sıkı işbirliğini öngörmektedir ve mevcut yakın ekonomik ve kültürel ilişkilerin bir parçası haline gelecektir. Türkiye Araştırmalar Merkezi, kendisini Türk-Alman bilimsel ve kültürel değişiminin hizmetine angaje olmakla yükümlü görmektedir. Türk ve Alman tarafları a-rasında bağlantıların oluşturulması ha-ricinde, TAM kendisini projenin hayata geçirilmesi için koordinasyon ve organizasyon gibi alanlarda faal güç olarak görmektedir.
3.2. Bilimsel Koşullar
Türkiye'de bir özel üniversite hukuken en az üç fakülte ile kurulabilmektedir. Eğitim görmekte olanların yönelimlerine göre şekillenmiş Türkiye'deki vakıf üniversitelerinin genel yapısına benzer biçimde, üniversitenin kuruluş aşamasında Ekonomi Bilimleri Fakültesi, Enformasyon Bilimleri Fakültesi ve bir İletişim Fakültesi ile faaliyete başlanması öngörülmektedir. Bölümler Türk – Alman ekonomik ilişkileri çerçevesinde şekillenecek ve Türk-Alman firmalarında staj ile desteklenecektir.
3.3. Vakıf Üniversitesinin Taşıyıcıları
Bir özel vakıf üniversitesinin kuruluşu yasal olarak, Türkiye'de en az üç yıldır faaliyet gösteren ve devletçe tanınmış bir eğitim faaliyeti yürüten bir vakfın dahil olmasıyla mümkün olabilmektedir. Bu koşulları sağlayan bir Türk vakfı projenin gerçekleştirimi esnasında taşıyıcı kurumlardan biri olarak yer alacaktır. Türkiye Araştırmalar Merkezi Vakfı ise Alman vakfı olarak bu göreve hazırdır. Üniversitenin yedi kişilik yönetim kurulu için dört Türk ve üç Alman öngörülmüştür.
3.4. Üniversitenin Yeri
Kurulması öngörülen üniversite için Türkiye Araştırmalar Merkezi'ne İzmir'de tahsis edilmiş bir arazi bulunmaktadır. Ancak İstanbul kenti de yoğun talep karşısında gündeme alınmıştır. Beykoz ve Şişli Belediyelerinin tahsis etmeyi düşündüğü araziler için fizibilite çalışmaları sürdürülmektedir. Üniversite kuruluşu için son karar Ekim 2006'da verilecektir.
3.5. Bilimsel İşbirliği Partnerleri
Bilimsel işbirliği yapılacak partnerler olarak Münster Westfälische Willhelms Üniversitesi, Alman Akademik Değişim Kurumu (DAAD) ve Alman Bilim Vakfı öngörülmüştür. 7 fakültede 40 bin öğrenciye öğrenim olanağı sunan Münster Üniversitesi, kurulacak yüksek öğretim kurumuna öğretim görevlilerinin gönderilemesi konusunda benzersiz bir partnerdir. İçeriğe ilişkin işbirliğinde de, 400 yabancı üniversite ile işbirliği içindeki Münster Üniversitesi, önemli katkılar sağlayabilecek bir partnerdir. Üniversitenin yönetim kurulu başkanı Dr. Bettina Böhm kuruluş çabalarına destek beyanında bulunmuştur. İşbirliği planının derinleştirilmesi ve resmi protokolde gerçeklesmesi icin için bir görüşme, Ekonomi Enformasyonu, Enformatik ve Uluslararası Ekonomi Hukuku bölümlerinden profesörler ile Münster Üniversitesi'nin dekanlarının katılımıyla Ağustos başında gerçekleşecektir.
DAAD akademik değişim ve Alman akademisyenlerin yurt dışına gönderilmesi (Türkiye de buna dahil) alanında uzun zamandır edindiği profesyonel tecrübesi ile katkıda bulunmayı taahüt etmistir. Türkiye'de Almanca eğitim veren bir üniversitenin kuruluşu DAAD'ye faaliyet alanında imkanlar sunacaktır. DAAD'nin Ankara ve İstanbul'da faaliyet göstermekte olan büroları sürdürülmekte olan Türk – Alman bilimsel işbirliğinin yürütücüleri konumundadır. DAAD projeye Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti hükümeti ile birlikte resmen katılacaktır.
| 
