SABIKALI TÜCCAR DÖNERÝ VURDU

ALMANYA'da özellikle dönercilere zararý dokunan bozuk et sakndalýnýn mimarý konumundaki þirketin yöneticisinin sabýkalý olduðu ortaya çýktý. Haftalýk Bild am Sonntag Gazetesi, 'Ýþte bozuk et baronu' baþlýklý haberinde, çok büyük bir bölümü Berlin'de olmak üzere piyasaya 180 ton bozuk et sürdüðünden hareket edilen Bavyera Eyaleti'ne baðlý Wertingen'deki þirketin eski yöneticisi Wolfgang L.'nin adýnýn 1990 yýllarýn baþýnda da baþka bir et skandalýna karýþtýðýna yer verdi.

Etiketleri deðiþtirmiþ

Wertingen'deki þirketin genel müdürlüðünü geçen yýl eþine devreden Wolfgang L.'nin daha önce baþka bir isimle kurduðu þirket üzerinden 1990'lý yýllarýn baþýnda devletten yatýrým desteði aldýðý, yolsuzluk ve sahte belge düzenleme suçlarýndan 2 yýl 7 ay hapis cezasýna çarptýrýldýðý kaydedildi. Memmingen Savcýlýðý'ndan yapýlan açýklamaya göre, Wolfgang L., hayvan yemi olarak kullanýlmak üzere kamyonlara yüklenen bozuk etlerin etiketlerini kendi eliyle deðiþtirdiðini itiraf etti. Skandal tüccar, ayný zamanda 2006 yýlý haziran ayýndan 2007 yýlý aðustos ayýna kadar Berlin'e her seferinde 20 ton olmak üzere 8-9 kamyon bozuk et gönderdiðini itiraf etti.

Çalýþaný ihbar etti

Wolfgang L.'ye ait eski þirkette çalýþan bir Albert M. isimli 66 yaþýnda bir iþçi emeklisi, 'Eski patronum, bir defasýnda Allgaeu'da tübeküloz nedeniyle kesilen hayvan etlerinin etiketinin üzerinde sahtakarlýk yaptý. Bunun gibi en az 50 sahte belge düzenlendi. Bozuk etlerden sosis yapýldý' açýklamasýnda bulundu. Albert M., ayrýca 12 Aðustos'ta þirkette þüpheli þeyler döndüðü konusunda polise ihbarda bulunduðunu ve ayný hafta içinde kaymakamlýða da bilgi veridðini de söyledi. Dillingen Kaymakamlýðý'nda gýda kontrolünden sorumlu Xaver Brehenmacher ise, söz konusu þirkete akþamlarý birkaç kez gittiklerini, ancak þüpheli bir durum görmediklerini belirtti.

Alan da satan da cezaya çarptýrýlsýn

Almanya'nýn önde gelen döner üreticilerinden Berlin-Brandenburg Türk-Alman Ýþverenler Birliði (TDU) Baþkaný Remzi Kaplan, Almanya'da döner sektörünün önemli bir ekonomik güç haline geldiðine dikkat çekerken, tüm dönercilerin töhmet altýnda býrakýlmasýný yadýrgadýklarýný söyledi. Remzi Kaplan, bilerek bozuk et kullanan dönercilerin de, bozuk eti piyasaya sürenlerin de hak ettikleri en aðýr cezaya çarpýtýrlamalarýndan yana olduklarýný da dile getirdi. Kaplan ayrýca Avrupa Türk Döner Ýmalatçýlarý Derneði'nin bu alanda baþlatacaðý her türlü mücadeleyi TDU olarak sonuna kadar destekleyeceklerini de açýkladý.

Döneri karalama kampanyasý bitsin

Avrasya Döner'in sahibi Yunus Altýnsoy, 'Bozuk et satmak suçtur" diyerek masum insanlarýn böyle bir suça neden alet edildiðini anlayamadýðýný söyledi. Altýnsoy günlerdir süren 'Döner karalama' kampanyasýnýn artýk sona erdirilmesini isterken sektörde büyük bir huzursuzluk yaþandýðýný belirterek, 'Haksýz yere suçlamalar yapýlýyor. Televizyonda bakýyorsunuz bir yerde bozuk et yakalanmýþ. Hemen ekrana döner görüntüleri geliyor. Sanki bozuk etleri kullanan sosisçi, salamcý, köfteci yokmuþ gibi. Bozuk et satmak suçtur ve cezasý var. Bozuk et satan, alan ve kullanan cezalandýrýlmalý. Yýpratýcý kampanyalara raðmen döner Almanya'da yine satacak.'

Mücadele için dernek kurduk

Türk Esnaf, Ýmalatçýlar ve Dönerciler Derneði Baþkaný Fahrettin Altýparmak da, yaptýðý açýklamada, "Basýnda yer alan, 'Bozuk et skandalý'na yine dönerin adý karýþtýrldý. Henüz daha ayrýntýlarý bilinmeyen bir durumda dönerin adýnýn karýþtýrýlmasý, döner iþletmecilerine doðrudan zarar veriyor. Biz bu tür haksýz ithamlara karþý gelebilmek için geçtiðimiz yýl içinde, Türk Esnaf, Ýmalatçýlar ve Dönerciler Derneði'ni kurduk. Amacýmýz haksýz ithamlara karþý tepki gösterebilmek için güç oluþturmaktý. Daha önce de belirttiðimiz gibi, her et skandalýna döner kurban ediliyor. Bunu önlemek amacý ile dönerciler Almanya genelinde birlik saðlamalýdýr."

(c) Hürriyet - 03.09.2007 - Süleyman SELÇUK / BERLIN

DÖNERE DÝNAMÝT

Almanya'da ortaya çýkan yeni et skandalýnýn boyutunun, tahmin edildiðinden çok daha büyük olduðu belirlendi. Buna göre piyasaya 180 ton bozuk et sürüldü. Bozuk etin özellikle döner imalathanelerine ve dönerci büfelerine satýldýðý haberleriyle fatura, yine dönere çýkartýlýyor.

ALMANYA, tarihinin en büyük et skandalýyla çalkalanýyor. Bir TIR þoförünün, "Çöpe atýlan maddelerden gýda ürünü üretiyorlar" ihbarý üzerine ortaya çýkan skandalýn 30 ton bozuk eti kapsadýðý sanýlýrken, dün bir açýklama yapan Bavyera Tüketicileri Koruma Bakaný Werner Schnappauf, "Piyasaya yaklaþýk 180 ton bozuk et sürüldüðünden hareket ediyoruz" dedi.

Fatura dönere

Alman basýný, bozuk et skandalý haberini yine "döner skandalý" þeklinde vermeyi tercih ederken, bozuk etlerin özellikle dönercilere ve döner imalathanelerine satýldýðýný duyurmaya baþladý. Basýn, "Wertfleisch GmbH"nýn sattýðý etlerin ele geçirildiði haberlerini, "Tonlarca iðrenç döner ele bulundu" ve buna benzer baþlýklarna duyururken, etin sadece ve sadece dönercilere satýldýðý intibasýný uyandýrmaya baþladý.

Bavyera Tarým ve Tüketicileri Koruma Bakaný Werner Schnappauf bile alýnacak önlemler hakkýnda konuþurken, etin renklendirilmesi gerektiðini söyledi ve ardýndan, "Kimse yeþil döner yemez" diyerek, et skandalýný döner seviyesine indirgedi.

Ýlk etapta yaklaþýk 20 ton olarak tahmin edilen, ancak daha sonra "30 ton bozuk et bulundu" denilen skandalýn gerçek boyutunu dün açýklayan Bakan Werner Schnappauf, et skandalý nedeniyle eleþtirilere maruz kaldý. Bakan Schnappauf, "Kontrol mekanizmasý iþliyor. Bu mekanizmayý aþabilmek için çok büyük kriminel bir çabayla hareket etmiþ olmalarý gerekir" diyerek, bakanlýðýyla ilgili suçlamalarý reddetti.

Nerelere satýldý?

Alman Haber Ajansý'nýn (dpa) haberine göre bozuk etin büyük bölümü, Berlin'de faaliyet gösteren 20 þirkete verildi. Diðer etler ise Potsdam, Brandenburg, Bremen, Hamburg, Braunschweig, Salzgitter, Wolfsburg, Essen ve bazý küçük þehirlere daðýtýldý.

Memmingen Savcýlýðý, bozuk etin 20 tonluk bölümünün Berlin'deki bir döner imalathanesine satýldýðýný tespit ettiklerini açýklarken, Berlin'deki Kaplan Döner'in sahibi Remzi Kaplan, bu açýklamaya tepki gösterdi. Kaplan, "Savcýlýk isim versin ki, herkes kimin ne olduðunu bilsin. Hepimizi zan altýnda býrakmasýnlar" dedi. Haziran 2006'dan Aðustos 2007'ye kadar 180 ton etin tüm Almanya'da satýldýðý saptanýrken, toplam 8-9 parti malýn Bavyera'nýn Wertingen kasabasýndaki et fabrikasýndan gönderildiðini, her bir partinin 20 ton olduðu öðrenildi.

Etiket deðiþtirildi

"K3" olarak adlandýrýlan ve insanlarýn tüketimi için artýk uygun olmayan bozuk etin, sadece belirli iþletmeler tarafýndan hayvan yemine dönüþtürülmesine izin veriliyor. Schleswig Holstein'da faaliyet gösteren bir et tüccarý tarafýndan bozuk etlerin Wertingen'e gönderildiði ve burada etiketlerinin deðiþtirildiði öðrenildi. Berlin'deki bazý firmalara satýldýðý açýklanan bozuk et konusunda baþkentte ilgili makamlarýn alarma geçirildiði ve incelemelerin tüm hýzýyla sürdüðü kaydedildi.

Kaplan: Ýsimleri açýklasýnlar

Almanya'nýn en büyük döner prodüksiyonlarýndan birinin sahibi olan Berlinli ünlü iþadamý Remzi Kaplan, tüm yaþananlarýn "senaryo" olduðunu belirterek, "Ben bunlara inanmýyorum. Þirketlerin isimlerini vermedikleri sürece de, inanmam. Niye her et skandalýnda dönerciler kurban seçiliyorlar. Bunlar hiç mi sucuk, salam yapýlmadý. Bu etlerden Curry-Wurst yapýlmýyor mu? Bu firmalar sadece Türkler ile mi çalýþýyor? Niye þimdiye kadar harekete geçmediler. Kontrol mekanizmasý yok mu?" diyerek, dönerin yine karalandýðýný söyledi. Ucuz etten þüphelen

Berlin'de 38 döner prodüksiyonu olduðunu ve savcýlýðýn açýklamasýyla hepsinin zan altýnda býrakýldýðýný belirten Kaplan, "Ýsim versinler. Ben inanmýyorum. Kontrol mekanizmasýna da inanmýyorum. Ýsim vermediði müddetçe, kaderimizle oynamýþ olurlar. Dava açacaðýz. Döneri karalayanlar hakkýnda, dernek olarak ve þirket olarak dava açýyorum" dedi.

Kaplan, "Hiç kimsenin, herhangi birinin ekmeðiyle oynamaya hakký yok. 250 bin kiþiye iþ istihdamý saðlýyor döner sektörü. 350 döner prodüksiyonu var. 14 bin büfe var. Salata sektörüyle, ekmek iþiyle birlikte 200-250 kiþiyi iþ veriyor bu sektör" diye konuþtu.

Kendisinin Hollanda ve Almanya'daki büyük þirketlerden et satýn aldýðýný belirten Kaplan, "Herkes aklý baþýnda, bildiði firmalardan et alsýn. Kilosu 4.60 Euro olan döneri eðer biri 2.60 Euro'ya alýyorsa, þüphelenmeli. 'Bu et neden ucuz' demeli. Büfelerin yüzde 90'ý fiyatýn ne olduðunu biliyor" dedi.

Kara koyunlar da var

Kaplan, "Bizim de aramýzda kara koyunlar yok mu? Tabii ki var" diyerek, þöyle konuþtu: "Gidecek biri, 50 bin Euro sermaye ile döner prodüksiyonu açacak, sonra kara koyun olacak ve benim milyonluk yatýrýmýmý baltalayacak. Bunlara izin vermemeliyiz. Kontroller iþlemedikçe, biz bu olayý 6 ay sonra bir daha yaþarýz. Biz döner üreticileri olarak bunun üzerine gitmemiz lazým."

Dönere leke sürdürmeyiz

Avrasya Döner'in sahibi Yunus Altýnsoy, her gün dönere karþý yapýlan saldýrýlarýn yanýsýra, son olarak Bavyera'daki bozuk et skandalýnýn da faturasýnýn yine dönere kesilmek istendiðini belirterek, "Bunu kabul etmiyoruz. Bu etleri alan ve satanlarýn mutlaka açýklanmasý gerekir. Bir dünya markasý olan dönerimize üreticisinden tüketicisine kadar herkesin sahip çýkmasý gerekir. Milli yiyeceðimiz dönerin ismine leke sürülmemesi için hepimiz el birliðiyle karþý çýkmalýyýz" dedi. Altýnsoy, kendi þirketine eti AB standartýna uygun kesimhanelerden aldýðýný söyledi ve, "Etler 4-5 kez laboratuvarda incelendikten sonra veteriner belgeli olarak bize geliyor. Ayrýca biz de kendi laboratuvarýmýzda etleri yeniden kontrol ediyoruz. Böylece bizlerin bozuk et satýn alma gibi bir durumumuz kesinlikle söz konusu olamaz" diye konuþtu.

(c) Hürriyet - 01.09.2007 - Ismail EREL / FRANKFURT

Yine döner komplosu

Bozuk et skandalýnda yine döner fotoðraflarýnýn kullanýlmasý Türk döner üreticilerini kýzdýrdý. Avrupa Türk Döner Ýmalatçýlarý Derneði Baþkaný Atasever Þir, "Alman medyasý kendine malzeme arýyor" dedi.

ALMANYA'nýn Bavyera Eyaleti'nde büyük bir et toptancýsýnda tonlarca bozuk et bulunmasý yine dönerin baþýna patladý. Yetkililerin Wertingen kasabasýndaki toptancýnýn 30 ton civarýndaki bozuk etleri, Berlin'deki bir döner üreticisine sattýðý açýklamasý, Alman medyasýna 'döner sorunu' olarak yansýdý. Birçok gazete et skandalýný döner resmi kullanarak okuyucularýna duyurdu. Sanki her dönercide uygunsuz et kullanýlýyormuþ havasý yaratýldý.

Savcýlýktan verilen bilgiye göre skandal, etleri taþýyan bir þoförün ihbarý üzerine ortaya çýktý. Yapýlan araþtýrmada söz konusu et firmasýnýn çöpe atýlmasý gereken artýklarý sahte etiket kullanarak taze et diye pazarladýðý belirlendi. Tüketilmesi uygun olmayan etlerin en fazla Berlin'deki döner üreticisine satýlmýþ olduðu açýklamasýnda bulunuldu. 55 yaþýndaki et toptancýsý hakkýnda hukuki soruþturma açýldýðý bildirilirken, Berlinli döner üreticisinin etiket sahtekarlýðýndan haberi olmadýðý belirtildi. 30 ton civarýnda olduðu saptanan atýk etlerin büyük bir kýsmýnýn þimdiye kadar tüketilmiþ olduðu bildirildi. Diðer etlerin akibeti hakkýnda ise bilgi verilmedi.

Et denetimlerinin yeterli olmadýðý iddialarýna karþý cevap veren Federal Tüketiciyi Koruma Bakanlýðý Müsteþarý Gert Lindemann ise, þu andaki uygulamanýn doðru olduðunu, yeni politik kararlar alýnmasýna gerek bulunmadýðýný söyledi.

Yeþiller Partisi yetkilileri ise federal ve eyalet hükümetlerinin arda arda ortaya çýkan bozuk et skandalýyla baþedemediklerini, sorumlu bakanlarýn istifa etmelerini istedi.

Alman medyasý kendine malzeme arýyor

Bozuk et konusuyla ilgili konuþan Avrupa Türk Döner Ýmalatçýlarý Derneði (ATDÝD) Baþkaný Atasever Þir de, söz konusu etlerin Berlinli bir dönerciye gittiði haberlerinin tam doðru olmadýðý vurgulayarak, 'Alman medyasý iki gündür bizleri abluka altýna almýþ durumda. Kendilerine malzeme arýyor. Oysa biz dernek olarak yaptýðýmýz araþtýrmada bozuk etleri kullandýðý iddia edilen dönerciye rastlamadýk. Resmi makamlardan da bu konuda bize herhangi bir baþvuru yok. Etleri alanýn dönerci olduðu ne malum? Madem öyle bir konu var, bu 'X' dönerci kimse açýklansýn. Ona göre tedbir alalým' dedi.

Töhmet altýnda kalýyoruz

Son et skandalý ile ilgili gazetemize konuþan Berlinli döner üreticisi Kaplan Döner'in sahibi Remzi Kaplan, 'Gelen bilgiler ne derece doðru tam olarak bilemiyoruz. Ama maalesef aramýzda kara koyunlar var. Bu nedenle Berlin'de olduðu belirtilen ve bozuk etleri aldýðý iddia edilen döner üreticisinin kim olduðu açýklanmalýdýr. Bu açýklanmadýðý sürece tüm üreticiler töhmet altýnda býrakýlýyor' dedi. Ayný zamanda Berlin-Brandenburg Türk Alman Ýþadamlarý Derneði TDU'nun Baþkaný olan Kaplan, resmi makamlarýn daha sýký kontrol etmesi gerektiðini vurguladý. Neden yapýyorlar

Türk Esnaflar, Ýmalatçýlar ve Dönerciler Derneði Baþkaný Fahrettin Altýparmak, bozuk et skandalý ile baðlantýlý olarak dönerin gazete sayfalarýna taþýnmasýna tepki gösterdi. Altýnparmak þöyle dedi: "Basýnda yer alan, 'Bozuk et skandalý'na yine dönerin adý karýþtýrldý. Henüz daha ayrýntýlarý bilinmeyen bir durumda dönerin adýnýn karýþtýrýlmasý, döner iþletmecilerine doðrudan zarar veriyor. Biz bu tür haksýz itamlara karþý gelebilmek için geçtiðimiz yýl içinde, "Türk esnaflar, imalatçýlar ve dönerciler derneði'ni kurduk. Amacýmýz haksýz itamlara karþý tepki gösterebilmek için güç oluþturmaktý. Daha öncede belirtiðimiz gibi, her et skandalýna döner kurban ediliyor. Bunu önlemek amacý ile dönerciler Almanya genelinde birlik saðlamalýdýr."

(c) Hürriyet - Münih